🐠 Kafiye Ve Redif Bulma Örnekleri

Edebiyat redif kafiye çeşitleri konusu sorulari testi. Ekol hoca ilköğretim beşinci sınıf 5.sınıf altıncı sınıf 6.sınıf orta bir yedinci sınıf 7.sınıf orta iki sekizinci sınıf 8.sınıf ortaüç türkçe lise 1 bir dokuzuncu sınıf 9.sınıf lise 2 iki onuncu sınıf 10.sınıf lise 3 üç onbirinci sınıf 11.sınıf lise Kafiyeve Redif Bulma Çalışması,Etkinlik Kağıdı (58 Farklı Şiir) 11:48:00. Türk Dili Edebiyatı-Vezin-Kafiye Türk Dili Edebiyatı okuyan Çağla Polat video'larda konuları çok güzel anlatmış özellikle vezin bulma konusunda çok iyiydi; sizinle bazılarını paylaşıyorum; örnekleri Sözlü Idiltürde var olan edebiyat ürünlerinden yola çıkı larak yeni metinler (ölçü, kafiye (uyak), redif ve kafiye argüsü) tek tek incelenerek gerekli bilgiler Rediflerdaima dizenin en sonunda bulunur, yani kafiyeden sonra gelir. Bazı şiirlerde kafiye bulunmayabilir ama redif olabilir. Redifin sözlük anlamı “arkadan gelen”dir. Divan edebiyatında redifli şiirlere “müreddef” denmiştir. Redif, halk şiirinin en eski ve önemli ögelerinden biridir. Dikkat edilirse kafiye kökte, redif ise ekte bulunmaktadır. Redif ve kafiye nedir örnekleri? Mısra sonlarında yazılışları, okunuşları, anlamları ve görevleri aynı olan eklerin, kelime ve kelime gruplarının tekrar edilmesine “redif” denir. Bizim elde bahar olur, yaz olur. Göller dolu ördek olur, kaz olur. PRATİKEDEBİYAT / KAFİYE, REDİFYeni videolar için: https://goo.gl/JpWdhcTüm videoların PDF'leri: http://hocalarageldik.com/Tamamı Çözümlü Kitap&Setler 2M14sqq. Dünya çapında pek çok farklı ülke ve tarih üzerinden şiirlere bakıldığında, uyağın ne zaman çıktı bilinmiyor. Her ne kadar ölçeğin bulunuşundan sonra ortaya çıktığı düşünülse dahi bunun kesin kanıtları yok. Hatta eldeki belli başlı bulgulara göre bazı ülkelerde uyak hiç bulunmuyor. Bazı ülkelerde ise yoğun olarak değerlendiriliyor. Ancak bilinen bir şey var ki, kafiye birçok farklı çeşitleriyle geçmişten günümüze oldukça fazla kullanılmış şiir öğeleri arasında yer Nedir, Çeşitleri Nelerdir?Mısraların sonlarında yer alan ve okunuş ile yazılışları aynı olan, ancak görev ve anlamları açısından farklı olan kelime ile ekler kafiye olarak bilinir. Şiirin daha etkin ve anlatılmak istenenin karşı tarafa aktarılması konusunda kafiye büyük öneme sahiptir. Bu doğrultuda kullanılan değişik kafiye çeşitleri Yarım kafiye,- Tam kafiye,- Zengin kafiye,- Tunç kafiye,- Cinaslı kafiye,Bu dört farklı kafiye çeşidi ile beraber dünya çapında bilindik pek çok önemli şair, şiirlerinde çok sık kullanmıştır. Günümüzde de pek çok önemli şair hala kullanmaya devam ediyor. Şirin anlamını açık şekilde ortaya çıkaran ve daha etkili bir anlatım üslubu sağlayan kafiye, hala şiir konusunda önemli bir yere ile Uyak Konu AnlatımıÖrnekler üzerinden ele alındığı zaman uyak çok daha etkin şekilde kafiye Tek ses benzerliğine dayanmış olan kafiye şeklinde çektiğim kimler çekerGözlerim kanlı yaş dökerBulanık Bulanık AkarDağlarım sileyim şimdi Kul MustafaTam kafiye İki ses benzerliği üzerinden ele alınan kalan gözlerimin nurunu yordumKimdir o, nasıldır diye rüzgarlara sordumHülyamı tutan bir büyü var onda diyordumZengin kafiye 3 veya daha fazla ses üzerinden oluşturulmuş gün başladı gün doğmadan yolculukSoğuk bir mart sabahı… Buz tutuyor her yer solukCinaslı kafiye Anlamları aynı olan, ancak yazılışları ve okunuşları benzer şekilde bulunan kelime veya kelime grupları olarak dile getirmek kondun a bülbülKapımdaki asmayaBen yarimden vazgeçtimGötürseler asmayaGörüldüğü üzere bu şekilde farklı kafiye çeşitleri ile beraber günümüzde pek çok şair değişik şiirleri ele almaktadır. Oluşturulma Tarihi Mayıs 04, 2021 0301Redif konusu bireylerin Türkçede sıklıkla karşılaştığı ifadedir. Redif tek başına öğrenilmesi gereken bir konuyu oluşturur. Özellikle şiir eserlerinde kullanılan bir kuralı ifade eder. Bu yüzden de eserin içerik olarak zengin yazılması ve doğru oluşturulması için redif nedir, özellikleri nelerdir, türleri nelerdir örnekli olarak anlaşılması gerekir. İşte, merak edilen tüm çeşitli anlamlarda kullanılan kelimedir. Bir diğer anlam ile Osmanlı döneminin son zamanında askerlik zamanını tamamlamış ve yedeğe ayrılmış erlere verilen isimdir. Türk edebiyatına ise redif kavramı İranlılardan gelmiştir. Bu bilgiler doğrultusunda redif kelimesinin eş anlamlısı yedek Nedir?Redif edebiyatta şiirde kullanılır. İkilik ya da dörtlük şeklindeki dizelerden oluşmuş şiirlerde uyaktan sonra yer alır. Tekrar eden sözcük ya da ek ifadesine sonlarında görevleri aynı olan eklerin tekrarlanmasına denir. Aynı zamanda anlamları aynı olan sözcüklerin mısra sonlarında tekrarlanması da redif konusuna karşılık kafiyeden yani uyaktan sonra gelmesi durumu mısranın en sonunda bulunması Nasıl Bulunur?Redif kavramının tanımından da anlaşılacağı gibi bulunması konusunda da tanımdan yararlanılır. Kısacası en ilk ve önemli nokta tekrar eden sözcüklerdir. Bu sözcüklerin ise mısra sonunda eden sözcüklerin de aynı görevi paylaşması bulunmasında yardımcı olmaktadır. Redif örneklerine ve türlerine geçiş yapmadan önce redif bulunması konusunda aşağıdaki hususlara dikkat edilmelidirRedif bulurken mutlaka dize sonlarına bakılmalıdır. Çünkü redif dize sonlarında bulunur. Şiirin başka hiç bir yerinde yer şiirde ahenk unsuru incelenir. Ahenk unsuru incelenirken ilk önce dize sonunda redif aranmalıdır. Dize sonunda redif var ise yani aynı anlama gelen ve tekrar eden sözcük varlığını koruyor ise o şiirde ahenk unsuru da var sonlarında tekrar eden ve aynı anlama gelen sözcük ya da aynı görevde ek var ise redif var şiirde redif olmak zorunda bu şekilde dize sonunda aranır. Tekrar eden sözcük ya da aynı görevdeki ek aranmaktadır. Redif olan şiirlerde redif bulunduktan sonra kafiye Türleri Nelerdir?Redif çeşitleri 5 guruba ayrılır. Redif türleri şöyledirEkler ile yapılan redifSözcük ile yapılan redifSözcük gurubu ile yapılan redifDize ile yapılan redifHem ek hem sözcük ile yapılan redifEkler ile yapılan redifEş görevli eklerin tekrarlanması sonucu oluşan redif türüdür. Ek halindeki redif örneklerini anlayabilmek için Türkçede yer alan yapım ve çekim eki kavramlarının iyi bilinmesi gerekir. Önce bu konuda eksik varsa bu tamamlanmalıdır. Sonra ek halindeki redif örneklerine ile yapılan redifİsminden de anlaşılacağı gibi yazılışı, okunuşu ve anlamı aynı olan bir sözcüğün dize sonunda tekrarlanması şeklinde oluşan redif türüdür. Ekler aynı görevde olmak zorunda olduğu için redif oluşturulurken ünlü uyumundan kaynaklanan bazı değişikliklere gurubu ile yapılan redifBu redif türünde de dize sonunda yazılışı, okunuşu ve anlamı aynı olan birden fazla sözcüğün tekrar etmesi anlamıdır. Sözcük gurubu kelime öbeğinden bahsedilen budur. Birden fazla sözcüğün ile yapılan redifRedif dize sonlarında bulunur. Bu bilgi artık bilinen bir gerçektir. Fakat bir şiirde ya da bir eserde dize de olduğu gibi tekrar edebilir. Dizelerin tekrar ettiği redif türü dize ile yapılan redif çeşididir. Hatta bu şekilde yapılan redif türüne tanıdık gelen nakarat kelimesi de denmektedir. Nakarat ve dize ile yapılan redif aynı ek hem sözcük ile yapılan redifBazı şiirlerde dize sonunda tekrar eden sözcükler bulunurken aynı anda bu sözcükten önce de aynı görevdeki ekler de yer alabilir. Böyle bir durumda hem ek hem de sözcük redif kabul edilir. Bu şekilde oluşan redif türüne de hem ek hem söz ile oluşmuş redif Özellikleri ve Örnekli Konu AnlatımıRedif kavramının en önemli özelliği şiire ahenk katmasıdır. Bu sebepten dolayı genelde şiirlerde ahenk unsurunun sağlanması için dize sonlarında redif kullanılır. Redif kavramının bir diğer özelliği ise anlamları aynı olan sözcükleri kullanarak şiiri okunabilir hale getirmesidir. Aynı zamanda aynı görevdeki ekleri kullanarak redif yapılması da şiire yani esere hoşluk anlatılan redif türlerine örnekler verilecektir. Sözcük ile yapılan redif türüne örnekDoğru söylerim halk razı değilEğri söylerim hak razı değilDize sonunda tekrar eden sözcük razı değil sözcüğüdür. Sözcük ile yapılan redif türüne ile yapılan redif türüne örnekSusuz değirmenlerin ne ile döner çarkıKeren etmeyen beyin fakirden nedir farkıDizenin en sonunda yer alan çarkı ve farkı kelimelerindeki 'ı' sesi ortaktır ve bu ek aynı görevde kullanılmıştır. Bu yüzden ek ile yapılan redif türüne grubu ile yapılan redif türüne örnekKüçük çocuk coşkuyu tadarak kokladı kır çiçekleriniElleri titreyerek tattı coşkunun kır çiçekleriniDizenin sonunda yer alan kır çiçekleri bir sözcük gurubudur. Sözcük gurubu tekrar etmiştir. Bu da sözcük gurubu ile yapılan redif türüne ile yapılan redif türü ve hem ek hem sözcük ile yapılan redif türüne de örnekler rahatlıkla bulunabilir. Redif Nedir Nasıl Bulunur? Redif Örnekleri Atalarımızın ”şevkin zirvesine fırlamak için’’ uyguladıkları redif örnekleri de isimlendirme ve ölçüt bakımından kafiye örneklerine benzerlik gösterir. Mısra sonunda, kafiyenin son harfinden reviden sonra gelen, aynı görevdeki eklere ve yazılışı ve anlamı aynı olan kelimelere redif denir. Halk Edebiyatı’nın Aşık Edebiyatı dalında redife dönerayak ismi verilir Divan Edebiyatı örneklerine göre “redif, Türk edebiyatına İranlılardan girmiştir. Oysa kafiyenin kökeni Arap Edebiyatına dayanır. Redifin en önemli görevi, kafiye bulmakta güçlük çekilen kelimeleri dize sonunda getirebilmekte sağladığı kolaylıktır. Not Redifler ek / kelime / ek+kellme / kelime+ek / kelime grubu vb. şekilde gruplandırılabilir. Safâ-yı aşkı kim anlar kiminle söyleşelim a Vefâ-yi aşkı kim anlar kiminle söyleşelim a Leskofçalı Gâlip Kıyıya dalgalar vurmaz olunca a Bütün tılsımını tüketir zaman b Dostlar hatırımı sormaz olunca a Bana yalnızlığı öğretir zaman b Hümeyra Yargıcı Yukarıdaki redif örnekleri için, farklı tasnif grupları bulunabilir. Bütün rediflere aynı ses, hece, kelime, kelime grubu ile yapılmış gibi sadece redif deyip geçemeyiz. Bu konuda da ölçütler geliştirmek gerekir. Başka Bir Kaynak Dize sonlarında, uyaktan sonra gelen aynı anlamdaki sözcüklere ya da aynı görevdeki eklere denir. Bundan anlaşılacağı gibi, rediflerin bir bölümü sözcük, bir bölümü de ektir. Gündüzler size kalsın, ver in karanlıkları örtün, üstüme Örtün şer in karanlıkları Bu parçada “karanlıkları” sözcükleri aynı anlamda olduğundan, sözcük halinde durumunda rediftir. -in” ekleri, kişi ekidir; aynı görevdedir. Kişi ekinden önceki İki sese dayalı ses benzerliği, kafiyedir. Üstümüze gelen boran, kış gibi Şahin pençesinde yavru kuş gibi Seher sabahında rüya düş gibi Çağırta bağırta aldı dert beni . Bu parçada “gibi” sözcükleri redif, “ş” sesi uyaktır. Siyah kaküllerin dökmüş Kail güllere güllere Ala gözlerini dikmiş ince yollara yollara Bu parçada “-miş” eki, her iki sözcükte de geçmiş zaman ekleri olarak aynı görevde kullanıldığından ek halinde rediftir, “-lere” ve “-lara” eklerinde de çoğul eki ve durum ekleri hal ekleri aynı görevde olduğundan ek halinde rediftir. Bu eklerden önceki, “k” ve “I” sesleri uyaktır. Elini koynuna sokma Seni sen den sakınırım Sen bir kuzu ben bir kurdum Seni ben den sakınırım Bu parçada “sakınırım” sözcükleri” ve “den” durum ekleri rediftir, “-den” durum ekinden önceki iki sese dayalı benzerlik, uyaktır. Aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır? A Aruz ölçüsü Fars edebiyatında ait olup Türk edebiyatına, Arap edebiyatından geçmiştir. B Zihaf, bir aruz kusuru olup uzun heceyi kısa okumaktır. C Halk şiirinde mısraların bölümlerine ayrılmasına durak denir. D Aruz ölçüsü, divan edebiyatında sıkça kullanılmıştır. E Redif için ses benzerliği değil görev ve anlam benzerliği aranır. ÇÖZÜM B, C, D, E seçeneklerindeki bilgiler doğrudur. Fakat, aruz ölçüsü Arap edebiyatına ait olup bizim edebiyatımıza Fars edebiyatından geçmiştir. Genel KAFİYE UYAK VE REDİF Ses, hece, ek ve kelimelerin, dizelerin belli yerlerinde özellikle de sonlarında, belli bir düzene göre tekrarlanması, şiirin ritmini sağlar. Dizelerin başında, ortasında, çoğunlukla da sonunda tekrarlanan bu unsurların ses, hece, ek, kelime görev ve anlamları birbirinden farklıysa ortaya çıkan ses uyumuna kafiye uyak denir. Bu unsurların anlam ve görevleri aynıysa ortaya çıkan ses uyumu redif olarak adlandırılır. Kafiye ile redif arasındaki farkı belirginleştirmek için bir örnek verelim Susuz değirmenlerin ne ile döner çarkı Kerem etmeyen beyin fakirden nedir farkı Bu dizelerin sonunda yer alan “ı” sesi, rediftir. Çünkü iki kelimede de aynı görevde üçüncü tekil kişi iyelik eki kullanılmıştır. Bunlardan önceki “ark” sesleri ise kelimelerin köklerinde bulunmaktadır. Dolayısıyla bunlar aynı anlam ve görevde kullanılmış olamaz. O hâlde bunlar redif değil, kafiyedir. Kafiyeyi oluşturan seslerden biri kelimenin kökünde, diğer ekte bulunabilir. Bursa’da bir eski cami avlusu Küçük şadırvanda şakırdıyan su Ahmet Hamdi Tanpınar Yukarıdaki dizelerde benzeşen sesler “su“dur. Birinci dizedeki “su“, “avlu” kelimesine getirilen iyelik eki -u ile kaynaştırma ünsüzünden s oluşmaktadır yani bir ektir. İkinci dizedeki ise başlı başına bir kelimedir yani kelimenin kökünde bulunmaktadır. Bu durum, bu seslerin kafiye oluşturmasına engel değildir. Bir sesin kafiye oluşturmasında önemli olan tek nokta, benzeşen seslerin görevlerinin aynı olup olmadığıdır. Biri kelime kökünde bulunan diğeri ek olan iki unsurun görevleri aynı olamaz. a. Yarım kafiye Bir tek sesin benzeşmesiyle oluşan kafiyedir. Kafiyeler mavi, redifler kırmızıyla gösterilmiştir. ÖRNEK 1 Ecel büke belimizi Söyletmeye dilimizi Hasta iken hâlimizi Soranlara selâm olsun Yunus Emre ÖRNEK 2 Bir mecliste sıra gelse az söyle Kırk boğumluk boğazından süz söyle Âşık Şeref Taşlıova ÖRNEK 3 Hey bülbül feryadın ta arşa çıktı Nice yanmışların bağrını yaktı Anonim ÖRNEK 4 Kış gününde güller bitmez Dalında bülbüller ötmez Can arzular elim yetmez Gönül selâm ister şimdi Karacaoğlan b. Tam kafiye İki sesin benzeşmesiyle oluşan kafiyedir. ÖRNEK 1 Nasihatim sana herzeyle iştigali bırak Adamlığın yolu nerdense bul da girmeye bak Mehmet Akif Ersoy ÖRNEK 2 Dünyayı saran bu gece ne gecedir Yıldızlardan yağan ışık ne incedir Yansın o yıldızlar, bitinceye kadar En derin uykular, en tatlı uykular Ahmet Muhip Dıranas ÖRNEK 3 yeşili bozup suya çevirdin, akşamı sonsuz uzattın ne buldunsa o akşama uygun, ne buldunsa ona kattın Turgut Uyar ÖRNEK 4 sen ey bakışların yolgeçen hanı çılgınlığa yazla gelen ilk konuk adlarına deniz vuran soyluluk dize gelir önünde güllerin en yabanı Hilmi Yavuz UYARI Çıkakları boğumlanma noktaları, mahreçleri birbirine yakın seslerle c-ç, d-t, s-ş, g-k, z-s, g-y… de kafiye ve redif oluşturulabilir. Erkenden çağırır ya deniz ya bahçe Her yerde tükenmez kahkaha eğlence Ahmet Kutsi Tecer Yukarıdaki dizelerde “çe” ve “ce” sesleriyle kafiye oluşturulmuştur. c. Zengin kafiye En az üç sesin benzeşmesiyle oluşan kafiyedir. ÖRNEK 1 Kalbim yine üzgün seni andım da derinden Geçtim yine dün eski hazan bahçelerinden Yahya Kemal Beyatlı ÖRNEK 2 Hava keskin bir kömür kokusuyla dolar Kapanırdı daha gün batmadan kapılar Ahmet Muhip Dıranas ÖRNEK 3 Bin bahçeli beldemizi yad ellere bıraktık Gölgesinde barınacak tek ağacım yok artık Kemalettin Kamu ÖRNEK 4 Bir zafer müjdesi burada her isim Sanki tek bir anda gün saat mevsim Ahmet Hamdi Tanpınar UYARI Bir uzun ünlünün ses değeri, normal bir ünlüyle bir ünsüzün ses değerlerinin toplamına denktir. Bu bağlamda bir uzun ünlünün benzeşmesiyle oluşan kafiye, tam; bir uzun ünlüyle bir ya da daha çok ünsüzün benzeşmesiyle oluşan kafiye zengin kafiye olarak değerlendirilir. ÖRNEK 1 Işk bir âhen kafes biz tûtî-i gûyâsıyuz Derd bir gül-zârdur biz bülbül-i şeydâsıyuz Yukarıdaki beyitte “-sı” ve “-yuz” ekleri aynı görevde kullanıldıkları için rediftir. Bunlardan önceki “â” sesleri ise kelimelerin köklerinde yer aldıkları için aynı görevde kullanılmış olamaz. Dolayısıyla “â” sesi, kafiye oluşturmuştur. Kafiyeyi oluşturan “â“, uzun bir ünlüdür. Yani normal bir ünlüyle bir ünsüzün ses değerlerinin toplamına tam kafiyeye denk bir değere sahiptir. O hâlde “â” sesiyle oluşturulan bu ses uyumu tam kafiye olarak değerlendirilmelidir. ÖRNEK 2 Feryâduma ol kameti şimşâd yetişmez Benzer ki anun gûşına feryâd yetişmez Yukarıdaki beyitte “yetişmez” kelimesi redif görevindedir. Bu kelimeden önce gelen şimşâd ve feryâd kelimelerindeki “-âd” sesleri kafiyedir, “â“, uzun bir ünlüdür, yani bir ünsüzlü normal bir ünlünün ses değerinin toplamına 2 denk bir değere sahiptir. Bu sese “d” sesi de eklenince “âd“ın ses değeri 3’e çıkar. O hâlde burada ikiden çok sesin benzerliğine dayanan zengin kafiye vardır. EK BİLGİ Zengin kafiyeyi oluşturan unsurlardan biri, kelime olarak başka bir kelimenin içinde yer alıyorsa bu tür kafiyeye tunç kafiye de denir. ÖRNEK 1 Her şey akar; su, tarih, yıldız, insan ve fikir Oluklar çift, birinden nur akar, birinden kir Necip Fazıl Kısakürek ÖRNEK 2 Yalnız senin gezdiğin bahçede açmaz çiçek Bizim diyarımız da bin bir baharı saklar Kolumuzdan tutarak sen istersen bizi çek İncinir düz caddede dağda gezen ayaklar Faruk Nafiz Çamlıbel ÖRNEK 3 Yalandır şu dünyanın ötesi yalan Kimdir nazlı yâri elimden alan Anonim ç. Cinaslı kafiye Sesteş kelimelerle yapılan kafiyedir. Cinaslı kafiyede kafiyeyi oluşturan kelimelerin sesleri aynı, anlamları farklıdır. ÖRNEK 1 Niçin kondun a bülbül Dalımdaki asmaya Dalları çardak üzerine yayılan üzüm vb. bitkiler Ben yârimden vazgeçmem Götürseler asmaya Bir kimseyi boğazından ip vb. geçirip sallandırarak öldürme, idam etme Anonim ÖRNEK 2 Dönülmez akşamın ufkundayız, vakit çok geç Kararlaştırılan veya alışılan zamandan sonra, erken karşıtı Bu son fasıldır ey ömrüm, nasıl geçersen geç Geçmek fiilinin emir kipi 2. tekil kişi çekimi Yahya Kemal Beyatlı ÖRNEK 3 Gül yârim Şad ol yârim gül yârim Ben olurum bülbülün Sen olursan gül yârim Çiçek olan gül Ben ateşe yanayım Sen karşımda gül yârim Gülmek fiilinin emir kipi 2 tekil kişi çekimi Anonim ÖRNEK 4 Her nefeste işledim ben bir günah Bir günah için demedim ben bir gün ah Süleyman Çelebi EK BİLGİ Mısra başlarında ve ortalarında da kafiye kullanılabilir. Mısra başlarındaki kafiyeye ön kafiye, mısra ortalarındaki kafiyeye ise iç kafiye denir. Bu tür kafiyeler, daha çok divan edebiyatı şiir geleneğinde kullanılmıştır. Aşağıdaki rubaide ön kafiye olarak b sesi kullanılmıştır. Bu fettana gönül gözüyle bakma Benim diye buna gönül bırakma Bunun sihri tuzağına tutulup Bunu yapıp varacak yeri yıkma Eşrefoğlu Rûmî Fuzûlî’nin yazdığı bir gazelden alınan aşağıdaki beyitte iç kafiye kullanılmıştır. Kamu bîmârına cânân deva-yı derd eder ihsan Niçün kılmaz bana derman beni bîmar sanmaz mı Kamu bîmârına cânân Deva-yı derd eder ihsan Niçün kılmaz bana derman Beni bîmar sanmaz mı Kafiye Uyak ile İlgili Boşluk Doldurma Soruları ve Cevapları UYAK KAFİYE – REDİF – İÇ KAFİYEa- KAFİYE Mısra sonlarındaki yazılışları ve okunuşları aynı, anlamları ve görevleri farklı kelimelerin, eklerin benzerliğine kafiye tutuşmadan aylarca yummadım gözümü,Nücuma sor ki, bu kirpikler uyku görmüş mü?Not Bir mısrada ekte diğer mısrada kökte olsa da kafiyedir. Önemli olan anlam ve görevlerinin farklı Nasıl Bulunur?Bir şiirde kafiyeyi bulmak için öncelikle şiirin mısraları arasındaki ses uyumu bulunur. Bunun için her mısraın son kelimesinden başlanarak benzer olan kelimeler işaretlenir. Aynı anlam ve görevdeki ek ve kelimeler ayrılır. Bunlar rediftir.Geri kalan, aynı anlam ve görevde olmayan sesler kafiye olarak alınır.Örneğin farklı dizelerin son kelimeleri “göller” ve “seller” olsun. * “-ler” aynı anlam ve görevde olduğu için kafiye olmaz. Rediftir.“-l” sesleri benzemektedir. “-l” kafiyeyi Uyak Çeşitleria1- Yarım KafiyeTek sesin benzeşmesi ile oluşan gelen boran kış gibi Şahin pençesinde yavru kuş gibi Seher sabahında rüya düş gibi Çağıta bağırta aldı dert beni/Not Bazı kaynaklarda oluşma yerleri ağızdaki şekillenme noktaları birbirine yakın olan ünsüzlerin de c-ç, c-j, s-ş, l-r, ğ-y, ka-ke, d-t, z-s yarım uyak yapıldığı görülmektedir. “Şehrin eleminden bir uzak merhaledeydim,Fânîleri gökten ayıran perdeye değdim.”Bu bilgiye göre beyitte -dim ekleri redif, ağızdaki şekillenme noktaları birbirine yakın olan y ve ğ sesleri ise yarım uyaktır.a2- Tam Kafiyeİki sesin benzeşmesiyle oluşan kalan gözlerimin nurunu yordum,Kimdir o, nasıldır diye rüzgarlara sordum,Hulyamı tutan bir büyü var onda Dişi bir parsın elâ gözleri Zengin KafiyeÜç ya da daha çok sesin benzeşmesi ile oluşan kafiyedir. Ertesi gün başladı gün doğmadan yolculuk,Soğuk bir mart sabahı.. Buz tutuyor her Cinaslı KafiyeAnlamları ayrı, fakat yazılış ve okunuşları aynı olan kelime ve kelime gruplarının mısra sonunda tekrarı ile oluşan kafiyedir.Aynı kelimenin tekrarı rediftir, cinas kondun a bülbülKapımdaki asmayaBen yârimden vazgeçmemGötürseler asmayaa5- Tunç KafiyeKafiyeyi oluşturan sözcüklerden birinin diğerinin içinde geçmesine “tunç kafiye” denir.Tam ve zengin kafiyelerden ve rediften eski bir cami avlusuMermer şadırvanda şakırdayan su >>>su’lar tunç kafiye tam kafiyeGarbın âfâkını sarmışsa çelik zırhlı duvarBenim iman dolu göğsüm gibi serhaddim var >>>var’lar tunç kafiye zengin kafiyeDüşmanın sitemi yürekler ezerİnsan bu kahr ile canından bezer Gülşende yabancı köpekler gezer Erler meydanında insan kalmamış.>>> ezer’ler tunç kafiye ez’ler tam kafiye, er’ler redifb- REDİFMısra sonlarında yazılışları, okunuşları, anlamları ve görevleri aynı olan eklerin, kelime ve kelime gruplarının tekrar edilmesine "redif" Redif, şiirde, ek, sözcük, sözcük grubu veya dize halinde ıslıkla uzayan, dönen, kıvrılan yollar sözcük halindeUykuya varmış gibi görünen yılan yollarBaşını kaldırarak boşluğu dinliyordu ek halindeGökler bulutlanıyor, rüzgâr serinliyorduDağlar ile taşlar ileÇağırayım Mevlam seni dize halindeYuvadaki kuşlar ileÇağırayım Mevlam senic- İç KafiyeMısra içinde fazladan yapılan ve mısra sonlarındaki uyakla uyumlu olan ses hicran yanar cânım döker kan çeşm-i giryânımUyarır halkı efganım kara bahtım uyanmaz mı./Not Cümlelerin ya da bir cümle içinde birden çok sözcüğün sonlarındaki ses benzerliğine seci denir. Seci, düzyazıda nesirde kullanılan uyak olarak da tanımlanabilir. Örnek“İlahi, kabul senden, ret senden; şifa senden, dert senden. İlahi, iman verdin, daim eyle; ihsan verdin, kaim eyle.”Kafiye Anlayışlarıa Göze göre kafiye anlayışıDivan şairleri tarafından benimsenen kafiye anlayışıdır.Arap alfabesine göre çıkış noktaları birbirine yakın olan seslerin aynı ses sayılması bu anlayışta kafiye olarak kabul edilmez.Bu anlayışa göre dize sonlarında mutlaka aynı ses nurundan iken muktebesMihr ü mehe etmek işaret abes”abes → عبتmuktebes → مقتبسdizelerinin son sözcükleri Arap alfabesine göre iki ayrı harfle “se ve sin” yazıldığından kafiye olarak kabul edilmez. Göze göre kafiye benimsendiği için bu iki sesin görünüşleri birbirinden Kulağa göre kafiye anlayışıSadece ses benzerliğinin benimsendiği kafiyedir. Çıkış noktaları aynı olan sesler dize sonlarında tekrarlandığında kafiye kabul edilir.Örneğin; dize sonunda Arap alfabesinde “se” – “sin” veya “sin” – “sad” harfleri kafiyeli kullanılabilir. Ya da “ç” ve “ş” harfleri kafiyeli sayılabilir.İslamiyet’ten önceki dönemde, halk şiirinde ve tekke şiirinde, Servet-i Fünun ve sonraki tüm dönemlerde edebiyatımızda hâkim olan kafiye Şeması Uyak Düzenia. Düz Kafiye “aaaa”, “aaba”, “aaab”, “aabb”Hiç anılmaz olmuş atalar adı, aBeşikte bırakmış ana evladı. aKırılmış yetimin kolu kanadı, aZulüm pençesinden amân kalmamış. bb. Çapraz Kafiye “abab”Hayran olarak bakarsınız da aHülyanızı fetheder bu hali bBeş yüz sene sonra karşınızda aİstanbul fethinin hayali bc. Sarma Kafiye “abba”En son Bektaş Ağa çöktü diz üstü. aTitrek elleriyle gererken yayı, bHer yandan bir merak sardı alayı, bOk uçtu, hedefin kalbine düştü. ad. Mani Tarzı Kafiye “aaba”Ağam derim naçarım aİnci mercan saçarım aDünya deniz olunca bBen kuş olup kaçarım ae. Örüşük Kafiye aba bcb cdcHayat yolu ortasında kendimi aKaranlık bir orman içinde buldum. bAnladım yolumu kaybettiğimi. aAklıma geldikçe hâlâ korktuğum bBir yabani, haşin, büyük ormanı cAnlatırken bile ürperiyorum. b

kafiye ve redif bulma örnekleri